نقش کلیدی آغوز در خط مقدم دفاعی گوساله ها
آغوز اولین و مهمترین سلاح گوساله در برابر بیماریهایی مانند سندرم تنفسی گاو (BRD) است. آنتیبادیهای مادری موجود در آغوز، ایمنی موقتی ایجاد میکنند، اما این حفاظت دائمی نیست. مطالعات نشان میدهد ۷۰ درصد مرگومیر گوسالهها در ماههای اول زندگی، ناشی از ضعف سیستم ایمنی است. اینجا است که نقش برنامه واکسیناسیون علمی پررنگ میشود.
تعادل حیاتی: همکاری آنتیبادی مادری و واکسیناسیون
آنتیبادیهای مادری از دو طریق به گوساله منتقل میشوند:
۱. قرارگیری طبیعی گاو مادر در معرض پاتوژنها
۲. واکسیناسیون هدفمند گاوهای آبستن
با این حال، سطح این آنتیبادیها بین ۲ تا ۶ ماهگی به شدت کاهش مییابد. دکتر جودی وید، متخصص دامپزشکی، هشدار میدهد: «واکسنهای سنتی در این بازه زمانی ممکن است توسط آنتیبادیهای مادری خنثی شوند. راه حل، استفاده از واکسنهای مدرن با فناوری ادجوانت است.»
واکسنهای نسل جدید: عبور از سد آنتیبادی مادری
برخلاف باور قدیمی، امروزه واکسنهای زنده تعدیلشده (MLV) با سیستم ادجوانت منحصر به فرد قادرند:
پاسخ ایمنی قوی حتی در گوسالههای ۳۰ روزه ایجاد کنند.
میزان دفع ویروس BVDV تیپ ۱b (شایعترین نوع در گاوداریها) را کاهش دهند.
تب ناشی از چالش با باکتری Mannheimia haemolytica را کنترل نمایند.
در یک مطالعه، گوسالههای واکسینهشده با پروتکل MLV، ۴۰ درصد آنتیبادی بیشتر نسبت به گروه شاهد تولید کردند.
۴ اصل طلایی در نگهداری واکسنها
۱. دمای ذخیرهسازی: اکثر واکسنها باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند. استفاده از دماسنج دیجیتال در یخچال ضروری است.
۲. دور بودن از نور خورشید: واکسنهای خارج شده از یخچال باید در کولر حمل شوند.
۳. زمان اختلاط: واکسنهای MLV باید حداکثر ۳۰ دقیقه قبل از مصرف مخلوط شوند.
۴. تاریخ انقضا: استفاده از واکسنهای تاریخگذشته، حتی با یک روز تأخیر، ممنوع است.
استرس: دشمن پنهان سیستم ایمنی
استرس ناشی از حملونقل، گرمای محیط یا کمآبی میتواند پاسخ به واکسن را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. برای حداقلسازی استرس:
گوسالهها را ۲ ساعت قبل از واکسیناسیون سیراب کنید.
از تجهیزات آرامبخش مانند ماساژورهای لاله گوش استفاده نمایید.
عملیات را در خنکترین ساعات روز انجام دهید.
همکاری سهگانه برای ایمنی پایدار
ایمنی ماندگار در گوسالهها نیازمند هماهنگی سه عامل است:
۱. آغوز باکیفیت در ساعت اول تولد
۲. برنامه واکسیناسیون زمانبندیشده با مشورت دامپزشک
۳. مدیریت استرس و شرایط محیطی
به گفته متخصصان: «هر دلار سرمایهگذاری در واکسیناسیون اصولی، تا ۱۵ دلار از هزینههای درمانی آینده میکاهد.»
